DÜNYADAN HABERLER | 4. Sayfa

​​​​​​​The Hill'in haberine göre, ABD, "MV Hondius" gemisindeki vatandaşlarının tahliyesi için harekete geçti.

Bu kapsamda, söz konusu geminin Tenerife'de demirlemesinin ardından, Dışişleri Bakanlığı ve Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) koordinasyonunda 17 vatandaşın tahliyesi için bir charter uçağı gönderileceği belirtildi.

Ayrıca sağlık ekibinin risk değerlendirmesinin ardından uçakla Nebraska eyaletine götürülecek yolcuların, federal hükümet tarafından finanse edilen bir karantina tesisi olan Nebraska Üniversitesi Tıp Merkezi Ulusal Karantina Birimi'ne nakledileceği kaydedildi.

"MV Hondius"un, 10 Mayıs Pazar günü Kanarya Adaları'nın Tenerife kentindeki limana ulaşması bekleniyor.

Hantavirüs

Hantavirüs, çoğunlukla kemirgenlerden bulaşan bir hastalık olarak biliniyor.

Kemirgenlerin kurumuş dışkı, idrar ve salyalarının karıştığı havanın solunması, bazen de kemirgen tarafından ısırılma ya da tırmalanmayla bulaşan virüs, ateş, yorgunluk ve kas ağrısı gibi semptomlara yol açıyor.

Solunum yetmezliğine de sebep olabilen virüs, bazı durumlarda iç kanama ve böbrek yetmezliği şeklinde seyrediyor.

Yolcu gemisindeki hantavirüs vakalarının gelişimi

Arjantin'den 20 Mart'ta yola çıkan Hollanda bandıralı "MV Hondius" adlı yolcu gemisinde hantavirüsten dolayı 11 Nisan'da bir kişi ölmüş, 26 Nisan ve 2 Mayıs tarihlerindeki birer ölümle de toplam 3 kişi hayatını kaybetmişti.

Afrika'nın batısındaki Cabo Verde (Yeşil Burun Adaları) yönetimi, 3 Mayıs'ta geminin herhangi bir limanına yanaşmasına izin vermemiş, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) de ölümler hakkında bilgi verip, gemide analizlerin başlatıldığını duyurmuştu.

DSÖ, 4 Mayıs'ta salgın riski olmadığını, hantavirüsün endişe edilecek bir durum olmadığını açıklamıştı.

İspanya hükümeti de 5 Mayıs'ta DSÖ ve diğer ülkelerle görüşmesinin ardından yolcuların tahliyesi için gemiyi kabul edeceğini bildirmişti.

Mevcut durumda 23 farklı ulustan 140'tan fazla yolcu ve mürettebatın bulunduğu gemi, İspanya'nın güneydoğusundaki Kanarya Adaları grubundan Tenerife'ye doğru yol alıyor.

Şimdiye kadar tespit edilen vakalardan sonra DSÖ, hantavirüsün "Andes" türünün insandan insana bulaşıcı olduğunu belirtmişti.

Danimarka'da yaşayan Grönlandlı Keira Alexandra Kronvold, henüz iki saatlik olan bebeğinin zorla elinden alınarak koruyucu aileye verilmesine karşı başlattığı hukuk mücadelesini kazandı.

Batı Yüksek Mahkemesi, 2024 yılında uygulanan ve yerli halkların kültürel yapısına uygun olmadığı için büyük tepki çeken psikometrik testlerin güncelliğini yitirdiğini belirterek, küçük Zammi’nin annesinden koparılmasının temel insan haklarını ihlal ettiğine karar verdi.

Mahkeme heyeti, bu uygulamanın Uluslararası Çalışma Örgütü’nün yerli halklara ilişkin sözleşmesine aykırı olduğunu tescilledi.

Emsal karar olabilir

Bu karar, bebeğin hemen annesine iade edileceği anlamına gelmese de Danimarka hukuk sisteminde Grönlandlı azınlıklar için bir dönüm noktası olarak görülüyor. Uzmanlar, yüksek mahkemenin bu hükmünün 1996 yılına kadar uzanan benzer vakalar için emsal teşkil edebileceğini ve çocukları ellerinden alınan diğer ebeveynlerin de kararları iptal ettirme şansı yakaladığını vurguluyor.

Ayrıca bu hukuki zaferin, çocukken ailelerinden koparılan Grönlandlı yetişkinlerin devletten tazminat veya resmi özür talep etmelerinin önünü açabileceği belirtiliyor.

Birleşmiş Milletler’in de yakından takip ettiği olayda, Danimarka hükümeti üzerindeki baskı her geçen gün artıyor. BM raporları, Kronvold’a ve diğer Grönlandlı ailelere yönelik bu tutumun etnik ayrımcılık boyutuna ulaşmış olabileceği konusunda ciddi uyarılar içeriyor.

Grönland toplumu içinde büyük bir sevinçle karşılanan karar sonrası açıklama yapan anne Kronvold, mücadelesinin sadece kendi çocuğu için değil, Danimarka’da benzer haksızlıklara uğrayan tüm halkı için devam edeceğini belirterek yasaların tamamen değişmesi gerektiğini ifade etti.

Çin Gümrükler Genel İdaresi, Nisan 2026 dönemini kapsayan dış ticaret verilerini açıkladı. Bu dönemde Çin'in ihracatı, yıllık yüzde 14,1 artışla 359,4 milyar dolara, ithalatı ise yüzde 25,3 artışla 274,6 milyar dolara yükseldi.

Nisanda 84,8 milyar dolar olan dış ticaret fazlası, marttaki 51,1 milyar dolarlık fazlaya kıyasla belirgin artış kaydetti.

Orta Doğu'daki savaş ve Hürmüz Boğazı'ndaki kesinti nedeniyle dünyada enerji, hammadde ve ulaştırma maliyetlerinin arttığı bir dönemde Çin'in ihracatı aylık rekor seviyeye ulaşarak küresel ekonomideki dalgalanmalara karşı direnç işareti verdi.

İhracattaki artış mart ayındaki yıllık yüzde 2,5 artışın üzerine çıkarken, ithalat artışı marttaki yüzde 27,8'lik artışın altında kalsa da yükseliş ivmesini sürdürdü.

İthalattaki artışta, enerji ve ham madde fiyatlarındaki yükselişin etkisi görüldü. Çin, bu dönemde 38,4 milyon ton petrol ithal etti. Petrol ithalatının hacmi yüzde 20 azalsa da parasal değeri yüzde 13,2 arttı.

- Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiği, savaş nedeniyle kesilmişti

Orta Doğu'daki savaş, küresel mal ve enerji ticareti açısından kritik geçiş hattı olan Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinin büyük ölçüde kesilmesine yol açmıştı.

Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuveyt, Katar, Irak ve İran'ın hidrokarbon kaynaklarını dünya pazarlarına ulaştıran Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25'inin, sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin ve gübre ticaretinin yaklaşık yüzde 30'unun ana güzergahı konumunda bulunuyor.

Çin'in ithal ettiği petrolün yaklaşık yüzde 45'i, sıvılaştırılmış doğal gazın yüzde 30'u Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'ndan geçerek ülkeye ulaşıyor.

Boğazdaki tanker trafiğindeki kesintiler, küresel petrol tedarikinde aksamalara ve petrol fiyatlarında artışa yol açmış durumda.

Görgü tanıklarından alınan bilgiye göre, İsrail savaş uçakları Şati Mülteci Kampı'nın batısında bir eve hava saldırısı düzenledi.

Şiddetli patlama sesinin duyulduğu ve çevredeki evlerin de zarar gördüğü saldırıda 1'i çocuk olmak üzere çok sayıda kişi yaralandı. Yaralılar Şifa Hastanesine kaldırıldı.

Gazze Şeridi'ndeki Sivil Savunma Müdürlüğünden yapılan açıklamada ise "İşgalci İsrail güçleri, Şati Mülteci Kampı'nda tek katlı eve düzenlediği saldırı sonucu 9 kişi yaralandı." ifadeleri yer aldı.

Hedef alınan evin yerle bir olmasının yanı sıra çevredeki birçok evin zarar gördüğü ve bazılarında yangın çıktığı aktarılan açıklamada, İsrail'in söz konusu saldırısı sonucu onlarca ailenin de sokakta kaldığı kaydedildi.

Açıklamada, uluslararası topluma ve insan hakları örgütlerine, Gazze Şeridi'ndeki sivilleri hedef alan İsrail saldırılarını durdurmaları çağrısında bulunuldu.

Gazze'de 10 Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkese rağmen İsrail ordusu bölgedeki saldırılarını sürdürüyor. Bu saldırılarda şu ana kadar 850'ye yakın kişi ölürken, yaklaşık 2 bin 500 kişi de yaralandı.

BM Genel Sekreter Sözcü Yardımcısı Farhan Haq, New York'taki BM Genel Merkezi'nde düzenlenen günlük basın toplantısında, Orta Doğu'daki gelişmelere ilişkin değerlendirme yaptı.

Batı Şeria'daki son gelişmelerle ilgili BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisinin raporlarını paylaşan Haq, mayıs ayının ilk haftasında İsrailli işgalcilerin Filistinlilerin evlerini yıkmaları sonucu aralarında 24 çocuğun da bulunduğu 42 kişinin yerinden edildiğini belirtti.

Haq, "Geçen yılın başından bu yana Batı Şeria genelinde yaklaşık 40 bin kişi yerinden edildi." dedi.

İşgal altındaki Batı Şeria'nın tüm kentlerinde, İsrail ordusunun baskınları ve koruma altındaki Filistin topraklarını gasbeden silahlı İsrailliler, bölgenin asli unsuru Filistinlilere ve mülklerine yönelik saldırganlıklarını aralıksız sürdürüyor.

En son Batı Şeria'nın güneyindeki El-Halil kentine bağlı Şuyuka beldesinde, Filistin topraklarını gasbeden İsrailli işgalcilerin ağır yaraladığı Filistinli bir baba ve oğlunun görüntüleri sosyal medyaya yansımıştı.

İran’daki savaş ve Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması küresel ekonomiyi derinden sarsarken, krizin yarattığı kaosu fırsata çeviren belirli sektörler devasa kazançlar sağlıyor. Özellikle petrol ve gaz piyasalarındaki aşırı dalgalanma, Avrupalı enerji devlerinin ticaret kollarını harekete geçirerek karlarını katlamalarına olanak tanıdı.

Shell, BP ve TotalEnergies gibi şirketler yılın ilk çeyreğinde beklentilerin çok üzerinde milyarlarca dolarlık kazanç bildirirken, ABD’li rakipleri de yükselen enerji fiyatları sayesinde yılın geri kalanı için oldukça iyimser bir tablo çiziyor. Enerji arzındaki aksamalar bir yandan halkın bütçesini zorlarken, diğer yandan küresel piyasalarda işlem yapan bu devlerin bilançolarını tarihin en yüksek seviyelerine taşıyor.

Finans dünyasında ise Wall Street bankaları, yatırımcıların riskli varlıklardan kaçıp güvenli limanlara sığınma telaşından büyük kazanç sağladı. Aralarında JP Morgan ve Goldman Sachs’ın da bulunduğu "Büyük Altılı" olarak bilinen bankalar, sadece 2026’nın ilk üç ayında yaklaşık 48 milyar dolar kar açıklayarak piyasadaki işlem hacmi patlamasından beslendi.

Savunma sanayisi de bölgedeki güvenlik tehditlerinin artması ve devletlerin mühimmat stoklarını yenileme ihtiyacıyla rekor siparişler almaya devam ediyor. Lockheed Martin ve BAE Systems gibi firmaların sipariş defterleri dolup taşarken, savaşın yarattığı enerji krizi dolaylı olarak yenilenebilir enerjiye ve elektrikli araçlara olan talebi de beklenmedik bir hızla artırarak bu alanlarda faaliyet gösteren şirketlerin büyümesini tetikliyor.

ABD Enerji Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Venezuela'nın başkenti Caracas'taki "RV-1" reaktöründe bulunan 13,5 kilogramlık zenginleştirilmiş uranyum ülkeden çıkarıldı.

Açıklamada, yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum için belirlenen yüzde 20 eşiğinin üzerine çıkarılan bu malzemenin, 1991 yılında reaktörün araştırma faaliyetlerinin sona ermesinin ardından fazlalık haline geldiği belirtildi.

Uranyumun, reaktörden güvenli bir şekilde çıkarılmasının ardından Venezuela'da bir limana götürüldüğü ve burada özel bir nakliye gemisine aktarılmasının ardından ABD'ye gönderildiği bilgisi verilen açıklamada, bu malzemenin, "işleme ve yeniden kullanım" amacıyla South Carolina eyaletindeki "Savannah River Site (SRS)" tesisine nakledildiği kaydedildi.

Açıklamada, ABD Enerji Bakanlığına bağlı Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi (NNSA) Başkanı Brandon Williams'ın, "Venezuela'daki tüm zenginleştirilmiş uranyumun güvenli bir şekilde çıkarılması, dünyaya yeniden ayağa kalkmış ve yenilenmiş bir Venezuela'nın varlığını gösteren bir başka sinyal niteliğinde." ifadesine yer verildi.

FAO'dan yapılan açıklamaya göre, gıda ürünlerinin uluslararası fiyatlarındaki aylık değişiklikleri izleyen FAO Gıda Fiyat Endeksi, nisanda bir önceki aya göre yüzde 1,6 artışla 130,7 puan olarak gerçekleşti.

Böylece endeks, Şubat 2023'ten bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye ulaştı.

Endeks, art arda üçüncü ayda da yükselirken, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2 artış kaydetti.

FAO'nun açıklamasında, "FAO Gıda Fiyat Endeksi, artan enerji maliyetleri ve Orta Doğu'daki çatışmaların neden olduğu aksaklıkların ortasında, nisan ayında art arda üçüncü ayda da yükseliş kaydetti." ifadesi yer aldı.

FAO Tahıl Fiyat Endeksi, nisanda bir önceki aya göre yüzde 0,8, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 0,4 artış gösterdi.

ABD'deki kuraklık ve Avustralya'daki yetersiz yağış beklentisiyle dünya buğday fiyatları yüzde 0,8 yükseldi. Enerji maliyetlerindeki artış ve Hürmüz Boğazı'ndaki kriz nedeniyle yükselen gübre fiyatları, çiftçilerin 2026 yılında daha az gübre gerektiren ürünlere yöneleceği beklentisini doğurarak buğday fiyatlarını destekledi.

Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, nisanda yüzde 5,9 artarak son 21 ayın zirvesine ulaştı. Palmiye, soya, ayçiçeği ve kolza yağı fiyatlarındaki artışta yükselen ham petrol fiyatlarının biyoyakıt talebini tetiklemesi temel etken oldu.

Palmiye yağı, Güneydoğu Asya'daki üretim düşüşü endişeleriyle üst üste beşinci ayda da değer kazandı.

FAO Et Fiyat Endeksi, nisan ayında yüzde 1,2 artışla tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Brezilya'da kesime hazır sığır arzındaki kısıtlılık, dünya sığır eti fiyatlarını zirveye taşıdı.

Tahıl ve yağların aksine, Şeker Fiyat Endeksi nisanda yüzde 4,7 geriledi. Bu düşüşte, Çin ve Tayland'daki pozitif üretim beklentileri ile dünyanın en büyük üreticisi Brezilya'da hasadın başlaması etkili oldu.

FAO Süt Ürünleri Endeksi ise Avrupa ve Okyanusya'daki yüksek üretim kapasitesinin etkisiyle yüzde 1,1 azaldı.

FAO, küresel tahıl üretimi tahminini yükseltti

FAO, küresel üretim, tüketim, ticaret ve stok eğilimlerine ilişkin değerlendirme ve tahminlerin yer aldığı Tahıl Arz ve Talep Özeti Raporu'nu da yayımladı.

Örgüt, 2025 yılı küresel tahıl üretim tahminini bir önceki yıla göre yüzde 6 artırarak 3 milyar 40 milyon metrik tonla rekor seviyeye yükseltti. Bu revizyon, 2025/26 dönemi için dünya genelinde arz durumunun büyük ölçüde olumlu seyredeceğine dair göstergeleri güçlendirdi.

2026 buğday üretimi için "Hürmüz Boğazı" uyarısı

Raporda, 2026 yılı rekolte beklentilerine ilişkin bilgi verilirken, dünya buğday üretimi tahmininin 817 milyon tona düşürüldüğü belirtildi. Geçen yıla göre yaklaşık yüzde 2'lik bir gerilemeye işaret eden bu tahmine rağmen üretimin son 5 yılın ortalamasının üzerinde kalması bekleniyor.

FAO raporunda, Hürmüz Boğazı'nın kapalı olmasının enerji ve gübre maliyetlerini yukarı çektiği de ifade edildi. Bu durumun buğday üretimindeki belirsizlikleri ve riskleri tetiklemeyi sürdüreceği kaydedildi.

Antarktika’nın onlarca yıl boyunca Kuzey Kutbu’ndaki hızlı erimeden korunduğu düşünülürken, 2015 yılından itibaren yaşanan radikal değişimlerin arkasındaki gizem çözüldü. Science Advances dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, kıtayı çevreleyen deniz buzlarındaki çöküşün "üçlü darbe" olarak adlandırılan bir süreçle gerçekleştiğini ortaya koyuyor. Bu süreç, fosil yakıt kirliliği ve ozon tabakasındaki deliğin etkisiyle güçlenen batı rüzgarlarının, okyanusun derinliklerindeki sıcak ve tuzlu suları yüzeye sürüklemesiyle başladı. Yüzeye çıkan bu ısı buzları eritirken, artan tuz oranı okyanus katmanlarının karışma dengesini bozarak aşağıdan yukarıya doğru sürekli bir sıcaklık akışını tetikledi.

Araştırmacılar, 2018 yılı itibarıyla bölgenin kendi kendini besleyen bir kısır döngüye girdiğini belirtiyor. Daha az deniz buzu, yüzey sularının daha fazla güneş enerjisi emerek sıcak kalmasına neden oluyor ve bu durum yeni buz oluşumunu tamamen engelliyor. Bu durum sadece kutup ekosistemini değil, tüm gezegeni tehdit ediyor; zira güneş ışınlarını uzaya geri yansıtan dev bir ayna görevi gören deniz buzlarının yok olması, okyanusun daha fazla ısı emmesine ve küresel ısınmanın hızlanmasına yol açıyor. Bilim insanları, Antarktika’nın artık eski haline dönmekte zorlanacağı yeni ve istikrarsız bir evreye girmiş olabileceği konusunda ciddi uyarılarda bulunuyor.

AB Dış İlişkiler Sözcüsü Anouar Al Anouni, yazılı açıklama yaptı.

Al Anouni, Lübnan ile İsrail arasındaki kırılgan ateşkes nedeniyle tüm taraflara itidal çağrısını sürdürdüklerini aktardı.

Kalıcı bir anlaşmaya varılması amacıyla görüşmelerin devam ettiğine işaret eden Al Anouni, "İbadet sembollerinin korunması ve muhafaza edilmesinin yanı sıra din özgürlüğünün güvence altına alınmasının önemini hatırlatıyoruz." ifadelerini kullandı.

İsrail devlet televizyonu KAN'ın haberinde, İsrail askerinin, Lübnan'ın güneyindeki Hristiyan köyü Debel'de Meryem Ana heykelinin ağzına sigara koyduğu fotoğraf teyit edilmişti.

İsrail ordusuna mensup bir asker, 19 Nisan'da da Lübnan'ın güneyinde İsrail'in işgal altında tuttuğu beldelerden Deyr Seryan'da Hazreti İsa'yı simgeleyen heykeli balyozla parçalamıştı.

Trump, daha önce Rusya tarafından duyurulan 3 günlük geçici ateşkese ilişkin sosyal medya hesabından açıklama yaptı.

ABD Başkanı, "Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşta 3 günlük ateşkes (9, 10 ve 11 Mayıs) ilan edildiğini duyurmaktan memnuniyet duyarım. Bu ateşkes, tüm askeri faaliyetlerin askıya alınmasını ve her iki ülkeden 1000 esirin takasını içermektedir." ifadelerini kullandı.

Donald Trump, talebin doğrudan kendisinden geldiğini vurgulayarak, "Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin bunu kabul etmelerinden dolayı çok memnunum. Umarım bu durum, bu uzun, ölümcül ve zorlu savaşın sonunun başlangıcı olur." değerlendirmesinde bulundu.

İki ülke arasındaki görüşmelerin devam ettiğini aktaran Trump, "Bu büyük çatışmayı sona erdirmek için görüşmeler devam ediyor ve her geçen gün bir sonuca daha da yaklaşıyoruz." ifadesini kullandı.

Rusya Savunma Bakanlığı, Devlet Başkanı Vladimir Putin'in talimatı doğrultusunda Sovyet halkının Büyük Vatanseverlik Savaşı'ndaki zaferinin 81. yıl dönümü dolayısıyla 8 Mayıs'tan 10 Mayıs'a kadar geçici ateşkes ilan edildiğini açıklamıştı.

CENTCOM, X hesabından yaptığı açıklamada, ABD'nin İran limanlarına giriş çıkışları bloke ettiği deniz ablukasına ilişkin güncel durumu paylaştı.

Açıklamada, ABD ordusuna ait deniz unsurlarının bugüne kadar İran limanlarına giriş ve çıkış yapmaya çalışan toplam 57 ticari gemiyi bloke ederek farklı rotalara yönlendirdiği, 4 gemiyi ise devre dışı bıraktığı belirtildi.

Ayrıca açıklamada, bir ABD destroyerinin, Hürmüz Boğazı'ndan geçmeye çalışan bir petrol tankerini bloke edip geri çevirdiği anlara ilişkin görseller de paylaşıldı.

ABD Donanması, İran ile Pakistan'da düzenlenen ilk müzakere sürecinin başarısız olmasının ardından İran limanlarına giriş çıkışları durdurmak amacıyla 13 Nisan'da Hürmüz Boğazı'nı abluka altına almıştı.